İnkjet Kodlama Makinesi Nedir, Nasıl Çalışır?

Kısa tanım

İnkjet kodlama makinesi (inkjet kodlama makinası, inkjet kodlama cihazı veya inkjet tarih makinası olarak da anılır), ürün üzerine değişken veri basar. Değişken veri; her üretimde, her vardiyada, hatta her üründe değişen bilgidir: üretim tarihi, son kullanma tarihi, saat, parti (lot) numarası, seri numarası, sayaç, barkod, QR kod ve DataMatrix. Sabit bilgiler (logo, ürün adı) genellikle ambalaj baskısında yer alır; kodlama makinesi ise bu baskının üzerine o ana ait bilgiyi ekler.

Ne işe yarar?

• Yasal zorunluluk: Gıda, ilaç ve kozmetik gibi sektörlerde son kullanma tarihi ve parti numarası ambalajda bulunmak zorundadır.
• İzlenebilirlik: Bir üründe sorun çıktığında hangi parti, hangi hat ve hangi vardiyada üretildiği koddan bulunur. Geri çağırma yalnızca ilgili partiyle sınırlı kalır.
• Stok ve lojistik: Koli üzerindeki barkod ve parti bilgisi depoda ilk giren ilk çıkar düzenini kolaylaştırır.
• Sahtecilikle mücadele: Ürüne özgü seri numarası veya 2D kod, ürünün orijinalliğini doğrulamaya yardım eder.

Nasıl çalışır? Üç temel teknoloji

1. CIJ – Sürekli inkjet (küçük karakter)

CIJ (Continuous Inkjet) cihazda mürekkep, nozuldan sürekli bir akış halinde çıkar ve titreşimle çok küçük damlalara bölünür. Baskıda kullanılacak damlalar elektrikle yüklenir ve saptırma plakaları arasında yönlendirilerek ürüne gönderilir. Kullanılmayan damlalar bir toplama borusu (gutter) ile tanka geri döner. Mürekkep sürekli dolaştığı için buharlaşan çözücüyü tamamlayan make-up sıvısı kullanılır. CIJ cihazlar çok hızlı hatlarda, kavisli ve emici olmayan yüzeylerde küçük karakterli kod basar. Örneğin Zanasi CIJ.Z 500 m/dk’ya kadar hat hızına çıkar.

2. TIJ – Termal inkjet (yüksek çözünürlük)

TIJ (Thermal Inkjet) cihazda mürekkep, nozul ve baskı kafası tek bir kartuşun içindedir. Kafadaki mikro ısıtıcılar mürekkebi anlık ısıtır, oluşan buhar kabarcığı damlayı dışarı iter. Masaüstü yazıcılardaki teknolojinin endüstriyel versiyonudur. Çözünürlüğü yüksektir (örneğin MoEco 2000 600 DPI), barkod ve 2D kodları keskin basar. Kartuş bitince değiştirilir; filtre veya pompa bakımı gerekmez.

3. DOD – Talep üzerine damla (büyük karakter)

DOD (Drop on Demand) cihazlarda baskı kafasında dizili solenoid valfler yalnızca gerektiğinde açılarak damla bırakır. Damlalar nokta matris karakterleri oluşturur (7, 16, 32 veya 48 nokta gibi). Koli, torba ve büyük yüzeylere iri ve uzaktan okunur kod basmak için kullanılır. Örneğin Zanasi Z408 5 mm’den 190 mm’ye kadar markalama yapar.

Bu üç teknolojinin yanında el tipi inkjet kodlama makineleri de vardır. Bunlar genellikle termal inkjet kartuş kullanır ve operatörün cihazı ürün üzerinden kaydırmasıyla kod basar. Ayrıntılı karşılaştırma için CIJ, TIJ ve DOD farkları yazımıza bakın.

Bir inkjet kodlama makinesinin parçaları

• Kontrol ünitesi (konsol): Ekran, yazılım, mürekkep sistemi ve elektronik burada bulunur.
• Yazıcı kafa: Hatta ürünün geçtiği noktaya monte edilir. Konsola kabloyla (CIJ ve DOD’de mürekkep hortumuyla) bağlanır.
• Mürekkep ve sarf: CIJ’de mürekkep, make-up ve filtreler; DOD’de mürekkep; TIJ’de kartuş.
• Sensör ve enkoder: Sensör ürünün geldiğini algılar, enkoder hat hızını ölçerek karakterlerin eşit aralıklı basılmasını sağlar.
• Bağlantı arayüzleri: Ethernet, RS232, USB veya paralel giriş üzerinden ERP, PLC ya da tartım sistemlerinden veri alınabilir.

Hangi sektörlerde kullanılır?

Gıda, içecek, ilaç, medikal, kozmetik, kimya, kablo, boru, yapı malzemeleri, otomotiv, elektronik ve ambalaj sektörlerinde kullanılır. Sektöre özel örnekler için uygulama alanları sayfamıza bakabilirsiniz.

İnkjet mi, etiket mi?

Değişken bilgi etiketle de basılabilir. Ancak etiket için ayrıca etiket rulosu, ribbon ve aplikatör gerekir; etiket düşebilir veya yanlış ürüne yapışabilir. İnkjet kodlama doğrudan ürün yüzeyine basar, ek bir malzeme gerektirmez ve hat hızına daha kolay uyar. Yüzey baskıya uygun değilse veya çok miktarda bilgi gerekiyorsa etiket hâlâ doğru çözüm olabilir.

Nasıl seçilir?

Doğru makineyi belirleyen başlıca konular: kodlanacak yüzey, kodun içeriği ve yüksekliği, hat hızı, ortam koşulları ve sarf bütçesi. Adım adım bir kontrol listesi için inkjet kodlama makinesi seçim rehberini, maliyet kalemleri için inkjet kodlama makinası fiyatları sayfasını okuyun.